Contactlenzen als opstap naar meer

‘Steeds meer ooginfecties door vieze lenzen,’ kopte de NOS onlangs. Oogartsen luidden de noodklok, omdat verkeerd gebruik van contactlenzen leidt tot steeds meer oogontstekingen. Het Twentse startup bedrijf LipoCoat heeft daar iets op gevonden. ‘Wij kunnen een coating op de lenzen leggen, waardoor ze minder snel vervuilen. Zo kunnen oogproblemen relatief goedkoop voorkomen worden,’ vertelt CEO Jasper van Weerd.

Read this highlight
  • EN
  • NL
  • Select other language

fotocredits: Shutterstock

Tijdens het dragen, raken lenzen vervuild. Als mensen hun lenzen te lang inhouden, niet vaak genoeg of niet met de juiste producten schoonmaken, slaat er hardnekkig vuil op neer. Dat vuil, in de vorm van eiwitten en vetten, zorgt ervoor dat de lens gaat irriteren. Bijvoorbeeld omdat er teveel traanvocht verdampt en droge ogen ontstaan. Daarnaast kan de lens een broedplaats worden voor bacteriën, wat leidt tot ooginfecties.

highlight Contactlenzen Jasper_van_Weerd_Emiel_MuijdermanJasper van Weerd, CEO LipoCoat (foto: Emiel Muijderman)

Het jonge bedrijf LipoCoat kreeg onlangs een Valorisation Grant van NanoNextNL voor de verdere ontwikkeling van zijn gepatenteerde methode om hele dunne lagen van een materiaal dat lijkt op traanvocht op de lenzen te deponeren. Deze laag zorgt ervoor dat de lenzen niet vuil worden, en dat mensen lenzen langer kunnen dragen zonder geïrriteerde ogen te krijgen.

Onze coating lijkt op de buitenkant van menselijke cellen. Met ons gepatenteerde proces kunnen we die coatings zodanig aanbrengen dat ze stabiel blijven. Deze lagen roepen geen afstotingsreacties op in het menselijk lichaam.

Stabiele op cellen lijkende lagen

‘Onze coating lijkt op de buitenkant van menselijke cellen,’ vertelt ondernemer Jasper van Weerd. ‘Met ons gepatenteerde proces kunnen we die coatings zodanig aanbrengen dat ze stabiel blijven.’ Dit soort zogeheten biocompatibele lagen, materialen die geen afstotingsreacties oproepen in het menselijk lichaam, bestonden op zich al wel, vertelt hij. ‘Maar ze waren heel onstabiel. Als er een luchtbel mee in aanraking kwam, viel zo’n laag al uit elkaar.’ Tijdens zijn door NanoNextNL gefinancierde promotieonderzoek aan de Universiteit Twente onderzocht Van Weerd de eigenschappen van biocompatibele coatings, en ontwikkelde hij een proces om lagen van enkele nanometers dik stabiel op een oppervlak aan te kunnen brengen.

Vriendelijk proces

Het proces bestaat uit verschillende stappen, die niet beschadigend zijn voor het materiaal waarop de coating wordt aangebracht, legt Van Weerd uit. ‘We gebruiken geen hoge temperaturen of hoge drukken, maar een milde plasmabehandeling. Deze behandeling heeft bijvoorbeeld geen invloed op de doorzichtigheid en lichtbreking van het materiaal dat je coat, wat voor een toepassing op contactlenzen van belang is.’

Onze coatings kun je in principe op alle materialen gebruiken die in aanraking komen met lichaamsvocht. Want die kampen allemaal met hetzelfde probleem: eiwitten, vetten en bacteriën die zich erop afzetten, waardoor er infecties kunnen optreden.

Technologie richten op contactlensindustrie

De komende jaren richt LipoCoat zich eerst op het coaten van harde contactlenzen. Van Weerd licht deze keuze toe: ‘Onze coatings kun je in principe op alle materialen gebruiken die in aanraking komen met lichaamsvocht. Want die kampen allemaal met hetzelfde probleem: eiwitten, vetten en bacteriën die zich erop afzetten, waardoor er infecties kunnen optreden. We hebben dan ook marktonderzoeken gedaan naar onder andere katheters en buisjes voor sondevoeding. Een katheter zit bijvoorbeeld binnen een half uur al onder de bacteriën, daar valt een hoop te winnen. Uiteindelijk hebben we ervoor gekozen om onze technologie eerst te gaan bewijzen in de contactlensindustrie. Klanten staan daar al klaar, en lensfabrikanten zitten hierom te springen. En wat voor ons heel praktisch is: je hebt te maken met minder lange goedkeuringstrajecten dan bij meer medisch gerichte toepassingen die in het lichaam gebruikt worden.’

Lensfabrikanten willen veiligheid en draagcomfort

Het draagcomfort van de huidige contactlenzen is niet toereikend. Lenzenfabrikanten zoeken naar een product dat zich onderscheidt van de concurrentie. ‘We beginnen met harde lenzen. Mensen dragen die over het algemeen langer. Daarnaast zijn harde lenzen duurder: prijzen per lens kunnen oplopen tot 300 euro. Ons proces resulteert in een kleine kostprijsverhoging, die slechts een fractie is van de verkoopprijs. Lenzenfabrikanten geven aan zelf meer verantwoordelijk te willen zijn voor het draagcomfort. Dat ligt nu nog vaak bij de eindgebruiker, die zijn lenzen vaak genoeg moet schoonmaken. De fabrikanten willen een product kunnen leveren met een gegarandeerde veiligheid en superieur draagcomfort. Op die manier hopen ze hun marktaandeel sterk te vergroten en bijvoorbeeld ook vroegere lensdragers die zijn overgestapt naar een bril terug te kunnen winnen.’

De coating kun je zo maken dat hij juist bepaalde cellen aantrekt. Dat is bijvoorbeeld interessant voor heupimplantaten, die je met behulp van een speciale coating sneller kunt laten overgroeien met lichaamseigen botcellen.

Cellen aantrekken

Voor de contactlenzen is het belangrijk dat de coating ze schoon houdt. Maar de technologie kan niet alleen worden toegepast om vervuiling te voorkomen, zegt Van Weerd. ‘Door de samenstelling van de coating te veranderen, verandert zijn functie. We kunnen hem zo maken dat hij juist bepaalde cellen aantrekt. Dat is bijvoorbeeld interessant voor heupimplantaten, die je met behulp van een speciale coating sneller kunt laten overgroeien met lichaamseigen botcellen.’

Fabrikanten staan in startblokken

LipoCoat zal in 2016 officieel als BV worden opgericht. De eerste financiering is al binnen, onder andere in de vorm van de Valorisation Grant van NanoNextNL, de eerste investering vanuit het Dutch Student Investment Fund en een voucher van NanoLabNL. ‘De NanoLabNL-faciliteiten gebruiken we om onze lagen te karakteriseren. Welke omstandigheden leiden tot welk type laag? Wat bepaalt de stabiliteit in verschillende omgevingen? Met welke parameters kunnen we spelen om aan verschillende eisen voor verschillende toepassingen te kunnen voldoen? De Valorisation Grant van 93.000 euro gaan we gebruiken om de vertaalslag te maken van een proces in een lab tot iets dat we bij klanten kunnen laten zien. Die laatste zogeheten demonstrator gaan we daadwerkelijk uittesten op contactlenzen: de fabrikanten staan al in de startblokken.’

Meer informatie

Website LipoCoat
Nieuwsbericht NOS: Steeds meer ooginfecties door vieze lenzen
Nieuwsbericht Universiteit Twente: Bijna ton subsidie voor UT-spin-off LipoCoat